Kara Kitap'tan çıkan CHP sırrı

Köy Enstitülerini kim kapattı; İmam Hatipleri kim açtı; zorunlu din dersini kim koydu? Kara Kitap’tan çıkan CHP’nin çarşaf açılımındaki sır.

Şimdilerde unutulmuş gazetecilerden Eşref Edip Yazgan Osmanlı döneminde başlattığı ‘Sırat-ı Müstakim’ dergisini Cumhuriyet’in ilk elli yılında da yayımladı. Mesleğimizin en eskilerindendir Eşref Edip. En önemli eseri de tek parti döneminin aşırılıklarını sergilemek üzere kaleme aldığı ‘Kara Kitap’tır.

İsmet İnönü’nün cumhurbaşkanı olduğu dönemin CHP’si ‘din’ konusuna pek olumlu bakmazdı. Herkesin bildiği hoş bir öykü şudur: 1946 seçimleri öncesindeki kampanya sırasında İsmet İnönü’nün yolu Konya’ya düşer. Muhafazakâr kentin CHP’li yöneticileri konuklarına bir uyarıda bulunurlar; hem de bayağı eğilip kırılarak. “Muhterem Reisicumhurumuz” diye söze başlayıp kentlinin hassasiyetlerine dikkat çekerler. “Eğer sizin için de mümkünatı varsa” derler, “Ahalinin önünde nutkunuzu irad ederken, cümlelerinizin arasına ‘Allah’ ismini de katıverir misiniz?”

Gözleriyle “Peki” dediğini düşündükleri İsmet Paşa kürsüye çıkar, konuşmasını yapar ve iner. Yöneticiler, “Paşam” derler, “Hani Allah ismini de anacaktınız?” İsmet İnönü, bir hışım, “Andım ya” der, “Konuşmamı bitirirken ‘Allah’a ısmarladık’ demedim mi?”

Torunu Gülsüm Bilgehan vefatından sonra kaleme aldığı kitapta, İsmet Paşa’nın eşi Mevhibe İnönü’nün ne kadar dindar bir kişiliği olduğunu anlattı. Köşk’te de dindarlığından vazgeçmemiştir Mevhibe Hanım. Bu halinin dışarıdan görülmemesi, bilinmemesi için her türlü tedbir alınmıştır.

1946 seçimlerinde ancak seçime hile katarak ayakta kalmayı başardığı görülünce, CHP liderliği, yeni bir söyleme sahip olma gereğini nihayet anlamıştır. O tarihe kadar kurulan her yeni parti halktan büyük ilgi görmüş, ama sonuçta hepsi kapatılmıştır. İkinci Dünya Savaşı sonrası şartları parti kapatmaya müsait olmadığı için DP’nin de aynı âkıbete uğratılması mümkün değildir.

CHP yönetimi, “DP’yle aynı dilden rekabet edelim o zaman” kararına varmıştır.

‘Aynı dil’ ile kast edilenin ne olduğunu herhalde anladınız? 1947 yılında başbakanlık makamına “Zulmetten Nur’a” kitabının da yazarı olan ilâhiyat profesörü Şemsettin Günaltay getirilir. Milli Eğitim Bakanı Reşat Şemsettin Sirer de ‘farklı bir CHP’li’dir.

Köy Enstitüleri’ni kim kapatmıştır dersiniz? Evet, o dönemde CHP kapatmıştır. Peki İmam Hatip Okulları’nı kim açtı? Bunu da bildiniz: ‘İmam Hatip Kursları’ adıyla o devirde açılan okullar bugünün İmam Hatip Liseleri’nin öncüleridir.

İlkokullara zorunlu din dersi de o dönemde konulmuştur. Hani bugün birileri “Başörtüsü sorununu ancak CHP çözer” diyor ve devletin kurumları da CHP’nin katılmadığı hiçbir çözüme geçit vermiyorlar ya, bunun bir sebebi 1947 sonrası yaşananlardır.

Bugün ne olur? Dostum “Boşuna umutlanma” diyor ve “CHP’den ne köy olur ne kasaba” diye ekliyor. İnadım inat, yine de umutluyum ben.

(Yenişafak, Taha Kıvanç, 11-2008)